TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Etik ilkelerin önemi
Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin temel sorumluluklar arasında olduğunu ifade etti. Akademisyenlerin ürettikleri bilgiyi toplumsal fayda için değerlendirmesi gerektiğini de kaydetti.
Yapay zekânın akademiye etkileri
Konuşmasında yapay zekâ teknolojilerine de değinen Şeker, bu alandaki hızlı gelişimin etik, hukuki ve toplumsal sorunlar doğurduğunu söyledi. Kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriklerinin kullanılmasını, güvenilmeyen kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından sorunlu buldu. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğunun ise araştırmacının sorumluluğunda olduğunu belirtti. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini vurguladı.
Üniversiteler ve Türkiye’nin bilim vizyonu
Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi olduğuna dikkat çekti. Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji, eğitim ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini ifade etti. Araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuçlar alınmasının önemine değindi. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin de etkiyi artıracağını belirtti.
TÜBA’nın destek programları
Şeker, TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmalarını anlattı. Genç bilim insanlarının desteklenmesi, bilimsel terminolojinin geliştirilmesi ve uluslararası bilim diplomasisinin güçlendirilmesinin de kurumun önceliklerinden olduğunu aktardı.
Konuşmasının sonunda Şeker, bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmeleri, sürekli öğrenmeye açık olmaları ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirmeleri gerektiğini ifade etti.
