
COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde kullanılan biyoalgılayıcı teknolojileri masaya yatırdı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın organize ettiği oturumda Gürsan, iklim değişikliğinin gıda ve su kaynakları üzerindeki risklerine dikkat çekerken bu alanda geliştirilen sensör sistemlerinin erken uyarı kapasitesine vurgu yaptı.
İklim Değişikliği Riskleri Gündemde
Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerinde yaşanan değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı tehlikelere maruz kalma düzeyini doğrudan etkilediğini belirtti. Sunumda, bu tehditlerin erken tespitinde biyoalgılayıcıların üstlenebileceği rol ele alındı.
Çalışma Prensibi ve Hedef Maddeler
Aptamer, antikor ve enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştüren sistemlerin mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarını belirleyebildiği aktarıldı. Zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlere yönelik çalışmalar ile uygulama örnekleri paylaşıldı. Su güvenliği tarafında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik yaklaşımlar değerlendirildi.
Taşınabilir okuyucuların ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, laboratuvar dışında hızlı tarama imkânı sunabileceği vurgulandı. Gürsan, sahada güvenilir sonuç için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde test edilmesi gerektiğini söyledi. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da teknolojinin güvenilirliği açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
Oturumda Diğer Kurumların Katkıları
Program kapsamında tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de oturumda sunum yaptı.




