Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığının ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçesini anlattı. Bolat, ihracat desteklerine ayrılacak kaynağı açıklarken jeopolitik risklerin dünya ticaretini zorlaştırdığına dikkat çekti.
İhracatta rekor tablo
Bolat, mal ihracatının 2002’de 36 milyar dolar iken 2025’te 273,2 milyar dolara yükseldiğini ve Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını söyledi. Hizmet ihracatının ise 2002’deki 14 milyar dolardan 2025’te 124,9 milyar dolara çıktığını belirtti. Bakan, yıllıklandırılmış mal ihracatının ekim ayı itibarıyla 285,6 milyar dolara ulaştığını ve tüm zamanların rekorunun kırıldığını aktardı. 2026 başında açıklanan 410 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefinin ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolarla aşıldığı bildirildi.
Bolat’a göre orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam imalat sanayi ihracatındaki payı 2002’de yüzde 30,4 iken 2025’te yüzde 43,5’e, ekim ayında ise yüzde 44,3’e yükseldi.
Destek ve finansman
Bolat, 2025’te 22 bin 686 mal ihracatçısına 23,5 milyar lira destek sağlandığını, 2026’da ayrılan kaynağın 32,8 milyar liraya çıktığını söyledi. Hizmet ihracatçılarına bu yıl yaklaşık 12,5 milyar lira destek verildiğini belirten Bolat, 2027’de mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için 65 milyar lira kaynak ayrılacağını açıkladı. Ayrıca 114 ülkede 167 merkezde 220 ticaret müşaviri ve ataşenin görev yaptığını ifade etti.
Bakan, Türk Eximbank’ın geçen yıl 54,3 milyar dolar finansman desteği sağladığını ve bu yıl 59 milyar doları aşmasının beklendiğini, Türk Ticaret Bankası’nın ise 2025’te 76,3 milyar lira olan finansman desteğini yıl sonuna kadar 110 milyar liraya çıkarmayı planladığını anlattı.
İthalat ve dış ticaret açığı
Bolat, ithalatın ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 380,8 milyar dolar olduğunu, enerji ithalatındaki artışın dünya piyasalarındaki fiyat yükselişinden kaynaklandığını belirtti. Dış ticaret açığının 95,1 milyar dolar olduğunu, geçen yıla göre 2,9 milyar dolarlık artış yaşandığını söyledi. İhracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 75’e yükseldiğini kaydetti.
Bolat, haksız ticarete karşı 155 damping ve sübvansiyon önlemi ile 10 üründe korunma tedbiri uygulandığını ve 4 bin 618 üründe ilave gümrük vergisi bulunduğunu açıkladı.
Ticaret diplomasisi ve iç ticaret
Bolat, 25 serbest ticaret anlaşması ve 7 tercihli ticaret anlaşması bulunduğunu, Kanada ile modern bir serbest ticaret anlaşması için görüşmelerin ay sonunda Türkiye’de başlayacağını söyledi. AB ile Gümrük Birliği’nin genişletilmesine yönelik müzakerelerin sürdüğünü belirten Bakan, AB’nin çelik kotalarında Türkiye’nin yüzde 70’ten fazla payını koruduğunu ifade etti.
İç ticarette fahiş fiyat ve stokçuluğu önlemek için bu yıl 401 bin 500 işletmenin denetlendiğini, yaklaşık 3 milyar lira para cezası uygulandığını bildirdi. Son 24 yılda esnaf ve sanatkâra 907,8 milyar lira hazine sübvansiyonlu kredi sağlandığını kaydetti.
Bütçe
Bolat, Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin 104 milyar 287 milyon 271 bin lira olduğunu, bunun 65 milyar 623 milyon 137 bin lirasının mal ve hizmet ihracatını desteklemeye ayrıldığını açıkladı.
