Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye-Afrika ekonomik ilişkilerinin son 25 yılda ulaştığı boyutu, 6. Afrika Tarım ve Gıda Sanayisi Zirvesi’nde anlattı. Bolat, Türk müteahhitlerinin kıtada 2 bin 118 proje üstlendiğini ve bu projelerin toplam taahhüt bedelinin yaklaşık 105 milyar dolar olduğunu açıkladı.
Zirve, Afrika ülkelerinden iş insanlarını, karar vericileri ve kurum temsilcilerini Türk firmalarıyla bir araya getirmek amacıyla Türkiye İhracatçılar Meclisi Dış Ticaret Kompleksi’nde düzenleniyor. Etkinlikte tarım, gıda ve tarım teknolojileri başta olmak üzere farklı alanlarda yeni iş birlikleri ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi hedefleniyor.
Ticaret ve yatırım altyapısı genişledi
Bolat, 2003 yılında Afrika’da dört olan Ticaret Müşavirliği sayısının bugün 31 ülkeye ulaştığını söyledi. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu bünyesinde 48 iş konseyinin kurulduğunu ve büyükelçilik sayısının hızla arttığını belirtti. Türkiye İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı ile Türkiye Maarif Vakfı’nın da kıtadaki faaliyetleri üzerinde etkili olduğunu ifade etti.
Ticaret hacminin de belirgin biçimde büyüdüğünü aktaran Bakan, 2003’te 5,4 milyar dolar olan Türkiye-Afrika ticaret hacminin 2025 itibarıyla yaklaşık 40 milyar dolara çıktığını açıkladı. Aynı dönemde ihracatın 2,1 milyar dolardan yaklaşık 24 milyar dolara, ithalatın ise 3,3 milyar dolardan 16 milyar dolara yükseldiği bildirildi.
Anlaşma ağı ve 2025-2029 stratejisi
Türkiye’nin 50 Afrika ülkesiyle ticaret ve ekonomik işbirliği anlaşması, 33 ülkeyle yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması, 19 ülkeyle de çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşması bulunduğu belirtildi. Fas, Tunus, Mısır, Mauritius ve Sudan ile serbest ticaret anlaşmasının yürürlükte olduğu kaydedildi.
Bolat, 2025-2029 dönemini kapsayan Afrika Ülkeleri ile Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi kapsamında enerji, madencilik, ulaştırma ve bankacılık alanlarında eylemler belirlendiğini açıkladı. Bu eylemler için üst düzey temaslar, iş heyeti organizasyonları ve kurumlar arası işbirliğinin yürütüleceğini belirtti.
Tarımda gıda güvencesi vurgusu
Bakan, tarımın Afrika ile işbirliğinde öncelikli sektörlerden biri olduğunu vurguladı. Kıtanın dünyadaki ekilmemiş tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 60’ına sahip olmasına karşın yıllık 70 ile 100 milyar dolar arasında gıda ithalatı yaptığını dile getirdi. Kuraklık, iklim değişikliği, finansman yetersizliği ve altyapı eksiklikleri gibi sorunların da gıda güvencesini zorladığını ifade etti.
Bolat, gıda işleme tesislerinin modernizasyonu, soğuk zincir altyapısı, kurutma ve ambalajlama gibi katma değerli alanların önemine dikkat çekti. Sulama sistemleri ve kuraklığa dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesinin ise iklim değişikliğiyle mücadele açısından kritik olduğunu söyledi.
