
Science (S20), doğal tehlikelerin etkilerini azaltmak amacıyla teknoloji ve uluslararası iş birliğine dayanan bir bildirge yayımladı. Bildirgenin hazırlanmasında paydaşlar arasında yer alan TÜBA, bilimsel bilginin ve ülkeler arası dayanışmanın afet risklerini azaltmadaki rolünü öne çıkarıyor.
Afetlerin Etkisi Genişliyor
Metinde, dünya genelinde doğal tehlikelerin etkilerinin çeşitlendiği ve karmaşıklaştığı belirtiliyor. Afetlerin yalnızca etkilendikleri bölgeyi değil; küresel tedarik zincirlerini, finans piyasalarını, çevresel kaynakları ve toplumsal yaşamı da sarsabildiği vurgulanıyor. İklim değişikliği, plansız kentleşme, arazi kullanımı ve altyapı yetersizliklerinin kayıpları artırabileceğine dikkat çekiliyor.
Teknolojinin Rolü
Bildirge, hazırlık, müdahale ve iyileşme aşamalarında teknolojinin etkin kullanılmasını öneriyor. Yeryüzü gözlemi, uzaktan algılama, erken uyarı sistemleri, sayısal modelleme, dijital ikiz, insansız hava araçları ve yapay zekânın bu alanda kullanılması gerektiği ifade ediliyor. Teknolojinin etkisinin artırılması için veri altyapısının güçlendirilmesi, kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ve finansmana adil erişimin sağlanması çağrısı yapılıyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerin yüksek çözünürlüklü verilere ve yeni teknolojilere erişiminin desteklenmesi gerektiği de belirtiliyor.
Bildirgede teknolojik çözümlerin ülkelerin ve toplulukların ihtiyaçlarına uygun geliştirilmesi ve insan uzmanlığını destekleyecek biçimde kullanılması önerisi öne çıkıyor.
Çok Paydaşlı İş Birliği
Metinde, hükûmetler, akademi, sanayi, sivil toplum, yerel topluluklar ve uluslararası kuruluşlar arasında sürdürülebilir ortaklıklar kurulması gerektiği vurgulanıyor. Afet risklerinin sınır aşan niteliğine dikkat çekilerek veri, deneyim ve teknolojik imkânların ülkeler arasında paylaşılması önemseniyor. Uluslararası iş birliğinin tek yönlü bir aktarımdan ziyade eşit ortaklığa dayanması gerektiği ifade ediliyor.
Bildirgeye göre afetlerin tamamen önlenemeyeceği, ancak bilimsel bilgi, teknoloji ve iş birliğiyle toplumların daha hazırlıklı hâle getirilebileceği belirtiliyor.




